ნიუ-იორკი აშშ-ის პირველი შტატი გახდა, რომელმაც მთლიანად შეაჩერა ახალი მსხვილმასშტაბიანი მონაცემთა ცენტრების მშენებლობა — გუბერნატორი კეთი ჰოკული ცდილობს, დროულად უპასუხოს საზოგადოების უკმაყოფილებას, რომელიც AI-ბუმთან დაკავშირებული ელექტროენერგიის ფასების ზრდას ეხება.
14 ივლისს ჰოკულმა ხელი მოაწერა განკარგულებას, რომლითაც შტატი ერთი წლით აჩერებს ახალი მასშტაბური („ჰიპერსკეილ“) მონაცემთა ცენტრებისთვის გარემოსდაცვითი ნებართვების გაცემას — ამის შესახებ გუბერნატორის კანცელარიამ განაცხადა. „დღეს ხელს ვაწერ ქვეყანაში პირველ საერთოშტატო მორატორიუმს ჰიპერსკეილ მონაცემთა ცენტრებზე,“ — განაცხადა ჰოკულმა განკარგულების გამოცხადებისას.
რას ითვალისწინებს განკარგულება
შეჩერების პერიოდში შტატის მარეგულირებლები შეიმუშავებენ მონაცემთა ცენტრებისთვის სპეციალურ გარემოსდაცვით შეფასების ჩარჩოს, ასევე „საზოგადოებრივი ინვესტიციის ჩარჩოს“, რომელიც განსაზღვრავს, როგორ მოახდინონ მუნიციპალიტეტებმა დეველოპერებთან მოლაპარაკება საზოგადოებრივი სარგებლის შესახებ. ჰოკულის თქმით, მორატორიუმის დასრულების შემდეგ ახალი ობიექტების მშენებლებმა „ან თავად უნდა აწარმოონ ენერგია, ან ზედმეტი გადასახადი გადაიხადონ“ შტატის ენერგოსისტემაზე დასაერთებლად. გუბერნატორის კანცელარიის განცხადებით, ის ასევე მოითხოვს კანონმდებლობას, რომელიც გააუქმებს უმსხვილესი მონაცემთა ცენტრებისთვის დღეს არსებულ გაყიდვების გადასახადის შეღავათებს.
რატომ ახლა
განკარგულება ასახავს ალბანის (შტატის დედაქალაქის) მზარდ შეშფოთებას იმის თაობაზე, თუ როგორ ცვლის AI-ის მოთხოვნა ნიუ-იორკის ელექტროენერგიის ბაზარს. ჰოკულის თქმით, მიზანია, რომ მშენებლობის ხარჯი არ დააწვეს კომუნალურ გადასახადებს, წყლის რესურსებსა და ადგილობრივი მოსახლეობის ცხოვრების ხარისხს: „პროგრესი არ უნდა მოდიოდეს უფრო მაღალ კომუნალურ გადასახადთან, წყლის რესურსების დაცლასთან თუ ხმაურის დაბინძურებასთან ერთად,“ — განაცხადა მან. მონაცემთა ცენტრების პროექტებს კვლავ დასჭირდებათ ადგილობრივი ზონირებისა და ნებართვების გავლა, შტატის ახალი შემოწმების პარალელურად.
ნიუ-იორკის გადაწყვეტილება ჯდება უფრო ფართო ტენდენციაში — 2026 წელს ოცამდე შტატმა უკვე წარადგინა ან მიიღო მონაცემთა ცენტრებთან დაკავშირებული კანონმდებლობა, რადგან ენერგოკომპანიები აფრთხილებენ, რომ AI-მასშტაბის ობიექტები არეგიონულ ენერგოსისტემებზე ზეწოლას ახდენენ და საყოფაცხოვრებო ტარიფებს ზრდიან. ნიუ-იორკის მორატორიუმი აქამდე ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური პასუხია, და სავარაუდოა, სხვა შტატებმაც, რომლებიც მსგავს წესებს განიხილავენ, ყურადღებით აკვირდნენ, როგორ წარიმართება ეს ერთწლიანი პროცესი.