შეერთებული შტატების კომერციის დეპარტამენტმა Anthropic-ს 100-ზე მეტ ამერიკულ კომპანიასა და ფედერალურ სტრუქტურაზე Claude Mythos 5-ის გახსნის ნება დართო. კომერციის მდივანმა ჰოვარდ ლატნიკმა 26 ივნისს წერილით შეატყობინა Anthropic-ის ტომ ბრაუნს.
რა შეიცვალა
ლატნიკის წერილში ნათქვამია, რომ „სათანადო დამცავი ზომები შემოღებულია, რათა გარკვეულ სანდო პარტნიორებს Claude Mythos 5-ზე წვდომა მიეცეთ". ეს ეხება კრიტიკული ინფრასტრუქტურის ოპერირებასა და დაცვაზე პასუხისმგებელ ორგანიზაციებს, მათ შორის მათ არაამერიკელ თანამშრომლებსაც — მაგალითად, ავტორიზებული ამერიკული კომპანიის გაერთიანებულ სამეფოში მომუშავე თანამშრომელსაც ახლა მოდელის გამოყენება შეუძლია.
Anthropic-მა დაადასტურა, რომ „ამ ორგანიზაციებისთვის წვდომის სწრაფ აღდგენაზე" მუშაობს, და გამოაცხადა, რომ მთავრობასთან თანამშრომლობა გრძელდება.
როგორ დაიწყო შეზღუდვები
შეზღუდვები 12 ივნისს ამოქმედდა, როდესაც კომერციის დეპარტამენტმა Anthropic-ს Mythos 5-ისა და Fable 5-ის — კომპანიის ყველაზე მძლავრი მოდელების — გლობალური გათიშვა დაუბრძანა. Amazon-ის CEO ენდი ჯასიმ ამერიკის ხელისუფლებას მოდელების დამცავი სისტემების გვერდის ავლის შესაძლებლობის შესახებ შეატყობინა; გარდა ამისა, ბელი სახლი ჩინეთის შესაძლო წვდომაზე ფრთხილობდა.
ვინაიდან Anthropic-ს ტექნიკურად არ შეეძლო უცხო ქვეყნის მოქალაქეები გამოეყო, კომპანიამ ორივე მოდელი მსოფლიოს ყველა მომხმარებლისთვის გათიშა.
რა კვლავ შეზღუდულია
26 ივნისის ავტორიზაცია მხოლოდ Mythos 5-ს ეხება. Fable 5 — Anthropic-ის ყველაზე მძლავრი მოდელი — ყველა მომხმარებლისთვის კვლავ მიუწვდომელია. ფართო საზოგადოების წვდომა ორივე მოდელზე არ აღდგენილა, და Fable 5-ის გახსნის ვადა გაურკვეველია. მოლაპარაკებებთან ახლოს მყოფი პირები ადასტურებენ, რომ Fable 5-ზე მოლაპარაკებები მიმდინარეობს.
რას ნიშნავს ეს საქართველოსთვის
12 ივნისის გლობალური გათიშვამ Anthropic-ის წამყვანი მოდელების წვდომა დეველოპერებს, მკვლევრებსა და კომპანიებს ყველგან, მათ შორის საქართველოში, ჩამოჭრა. ნაწილობრივი მოხსნა მხოლოდ ვეტირებულ ამერიკულ ინსტიტუციებზე ვრცელდება — ქართველი მომხმარებლები და ორგანიზაციები Mythos 5-სა და Fable 5-ს ახლაც ვერ იყენებენ.
ეს ეპიზოდი ასახავს სტრუქტურულ რისკს ქვეყნებისთვის, რომლებიც AI შესაძლებლობების განვითარებაში ამერიკული frontier-მოდელების API-წვდომას ეყრდნობიან: ვაშინგტონში მიღებული გადაწყვეტილებები მომენტალურად ახდენს ეფექტს მთელ მსოფლიოში. საქართველო 2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტით AI კვლევისთვის 18.4 მილიონი დოლარის ხარჯვას გეგმავს და ადგილობრივი AI ეკოსისტემის ჩამოყალიბებაზე მუშაობს. ეს სიტუაცია ნათელი შეხსენებაა: frontier-მოდელებზე მდგრადი წვდომა გარანტირებული არ არის, ამიტომ ადგილობრივი AI ინფრასტრუქტურისა და ღია-კოდიანი ალტერნატივების განვითარება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.