ორი დღის განმავლობაში Google DeepMind-მა ორი ყველაზე გამოჩენილი მეცნიერი პირდაპირ კონკურენტებს გაჰყვა — ანალიტიკოსები ამ გამოსვლებს ხელოვნური ინტელექტის კვლევის ისტორიაში ყველაზე მნიშვნელოვან ნიჭთა გადანაწილებას უწოდებენ. 22 ივნისს Alphabet-ის აქციები 5%-ზე მეტით დაეცა, როგორც კი ბაზარმა ამბები გაიგო.
ვინ წავიდა და სად
ნოამ შაზირმა 18 ივნისს გამოაცხადა, რომ OpenAI-ში არქიტექტურის კვლევის ხელმძღვანელად გადადის. 2017 წელს მან და თანაავტორებმა გამოაქვეყნეს ნაშრომი “Attention Is All You Need”, რომლითაც ტრანსფორმერის არქიტექტურა შეიქმნა — საფუძველი, რომელზეც დღეს თითქმის ყველა მსხვილი ენობრივი მოდელია აგებული. Google-ში ის მხოლოდ ორი წლის წინ დაბრუნდა Character.ai-ის შექმნის შემდეგ, ხოლო კომპანიას ეს დაბრუნება, სავარაუდოდ, 2,7 მილიარდ დოლარად დაუჯდა.
48 საათში ჯონ ჯამპერმა — 2024 წლის ქიმიის ნობელის პრემიის ლაურეატმა, AlphaFold-ის შემქმნელმა, რომელმაც თითქმის ყველა ცნობილი ცილის სამგანზომილებიანი სტრუქტურა იწინასწარმეტყველა — Anthropic-ში გადასვლა განაცხადა, DeepMind-ში თითქმის ცხრა წლის შემდეგ.
კონკურენტული წნეხი ლიდერობაზე
გამოსვლები DeepMind-ისთვის არახელსაყრელ მომენტში ხდება. Fortune-ის 23 ივნისის ანალიზის მიხედვით, ლაბორატორიის წამყვანი მოდელები — Gemini 3.5 Flash და Gemini 3.1 Pro — ხელოვნური ინტელექტის შეფასების გავრცელებულ სიებში ხუთეულის გარეთ არიან, OpenAI-ისა და Anthropic-ის პროდუქტებს ჩამოუვარდებიან. DeepMind-ს Gemini 3.5 Pro-ის გამოსაშვებად წინა მოდელიდან დაახლოებით ოთხი თვე დასჭირდა; ამ დროის განმავლობაში Anthropic-მა Claude Opus-ის ორი განახლება გამოუშვა და Mythos-ის მოდელების სრულიად ახალი ოჯახი წარადგინა.
ყოფილი კოლეგები და სფეროს ექსპერტები DeepMind-ის სამეცნიერო კულტურასა და Alphabet-ის სავაჭრო-პროდუქტულ მოთხოვნებს შორის მზარდ დაძაბულობაზე საუბრობენ. Fortune-ის ჟურნალისტ ჯერემი კანის სიტყვებით, ინფორმირებულ წყაროებზე დაყრდნობით: „შეგრძნება ისეთია, რომ ChatGPT-ის გამოჩენამდე DeepMind-ში მეცნიერება ახლაზე მეტი პრიორიტეტი იყო".
რას მოუტანს საქართველოს
საქართველო საკუთარი ხელოვნური ინტელექტის კვლევითი ეკოსისტემის შექმნაზე მუშაობს. UNESCO-ს გლობალური ხელოვნური ინტელექტის ეთიკისა და მართვის სადამკვირვებლოს მიხედვით, ქვეყნის 2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი ხელოვნური ინტელექტის კვლევის კომპეტენციის ცენტრის, სამეცნიერო ინფრასტრუქტურისა და ნიჭიერ კადრთა განვითარებისთვის 2029 წლამდე დაახლოებით 18,4 მილიონ დოლარს გამოყოფს.
DeepMind-ის შემთხვევა საქართველოს ამ მცდელობისთვის ძვირფას გაკვეთილს შეიცავს: მსოფლიო დონის მკვლევარები იქ მიდიან, სადაც სამეცნიერო პრიორიტეტი კორპორატიულ ინტერესებს სჭარბობს. ამიტომ საქართველოს ახალ ცენტრს — თუ სერიოზული ნიჭის მოზიდვა სურს — ინტელექტუალური თავისუფლება, ამბიციური კვლევითი მიზნები და გრძელვადიანი დაფინანსება სჭირდება.