შეერთებულმა შტატებმა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებს მოწინავე AI ჩიპებისა და გამოთვლითი აპარატურის ლიცენზიის გარეშე მიღების უფლება მისცა — ამის შესახებ სავაჭრო დეპარტამენტის სამრეწველო და უსაფრთხოების ბიურომ (BIS) 10 ივლისს განაცხადა.
რა შეიცვალა
BIS-მა არაბთა გაერთიანებული საამიროები D:3 და D:4 ჯგუფებიდან — კატეგორიებიდან, რომლებიც ეროვნული უსაფრთხოების გამო მკაცრ კონტროლს ექვემდებარება — A:5 ჯგუფში გადაიყვანა, სადაც ვაშინგტონის ყველაზე სანდო სავაჭრო პარტნიორები ერთიანდებიან. ეს ცვლილება საემიროებს ლიცენზირების გამონაკლისის — Strategic Trade Authorization (STA) — გამოყენების უფლებას აძლევს, რომელიც შესაბამის ექსპორტს, რეექსპორტსა და ქვეყნის შიდა გადაცემას ცალკეული ლიცენზიის გარეშე უშვებს. გამონაკლისი ვრცელდება მოწინავე გამოთვლით მოწყობილობებსა და AI სერვერებზე, ასევე გარკვეულ კომერციულ თანამგზავრებზე, კოსმოსურ ხომალდებზე და ორმაგი დანიშნულების აღჭურვილობაზე, რომელიც ნავთობისა და გაზის მოპოვებაში, წყლის დამლაშურობის მოხსნასა და სამოქალაქო ატომურ ენერგეტიკაში გამოიყენება.
შემსუბუქება უპირობო არ არის. BIS-მა კონკრეტულად ჩამოთვალა კომპანიები, რომლებსაც საემიროებში ჩიპების ლიცენზიის გარეშე გადატანის უფლება აქვთ: აშშ-ში დაფუძნებული Amazon, Apple, Google, Meta, Microsoft, OpenAI, Oracle და xAI, ასევე ორი საემიროული კომპანია — Group 42 Holding (G42) და Core42 Technology Projects. სარაკეტო ტექნოლოგიების კონტროლს დაქვემდებარებული საქონელი კვლავ ცალკე ავტორიზაციას საჭიროებს, ახალი კლასიფიკაციის მიუხედავად.
რატომ ახლა
BIS-ის განმარტებით, გადაწყვეტილება დაკავშირებულია საემიროების, როგორც აშშ-ის „მთავარი თავდაცვითი პარტნიორის“ სტატუსთან, რეგიონში ამერიკული სამხედრო ოპერაციების მხარდაჭერასთან და 2025 წლის მაისში ხელმოწერილი აშშ-საემიროების ხელოვნური ინტელექტის თანამშრომლობის ჩარჩო-შეთანხმებით ნაკისრ ვალდებულებებთან, რომლის ფარგლებშიც აბუ-დაბიმ ამერიკულ AI ინფრასტრუქტურაში საპასუხო ინვესტიციები დაპირდა. Bloomberg-ის ცნობით, ეს ნაბიჯი საემიროებს ვაშინგტონისგან ამ დონის სავაჭრო ნდობის მიმღებ პირველ არაბულ ქვეყნად აქცევს.
ცვლილება მოჰყვა წელზე მეტხანს გაჭიანურებულ დაპირისპირებას იმის თაობაზე, უნდა მიეცეთ თუ არა ჩინურ ტექნოლოგიურ კომპანიებთან მჭიდრო კავშირების მქონე ყურის ქვეყნებს წვდომა ამერიკულ მოწინავე ჩიპებზე — დებატები, რომლებმაც 2025 წელს უკვე გამოცხადებული საემიროული მონაცემთა ცენტრის გარიგება შეაფერხა. 10 ივლისის წესი ამ წვდომის ვიწრო ვერსიას აფორმებს — ღია ლიცენზირების ნაცვლად, რამდენიმე შემოწმებული ამერიკული და საემიროული კომპანიის მეშვეობით.