საქართველოს არ გააჩნია ეროვნული AI სტრატეგია, სპეციალური კანონმდებლობა ხელოვნური ინტელექტის სფეროში, ან ერთიანი საზედამხედველო ორგანო — თუმცა UNESCO-ს გლობალური AI ეთიკისა და მმართველობის ობსერვატორიის ახალი ანგარიში ამ სიტუაციის გამოსასწორებლად გზამკვლევს სთავაზობს ქვეყანას, სანამ 2026 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტი AI კვლევისთვის 18.4 მილიონ დოლარს გამოყოფს.
29 ივნისს გამოქვეყნებული და 3 ივლისს განახლებული UNESCO-ს ანგარიში ოთხ თანმიმდევრულ ეტაპს გვთავაზობს AI მმართველობის ჩარჩოს შექმნისთვის. პირველი ორი ეტაპი არარეგულატორულ ინსტრუმენტებს ეხება: ეროვნული AI თეთრი წიგნი სახელმძღვანელო პრინციპებით, შემდეგ ნებაყოფლობითი სტანდარტების მქონე ეროვნული AI სტრატეგია. მომდევნო ეტაპები ითვალისწინებს სპეციალიზებული ინსტიტუციური სტრუქტურის შექმნასა და საბოლოოდ სავალდებულო სამართლებრივი ჩარჩოს ჩამოყალიბებას.
დღევანდელი მდგომარეობა
ანგარიშის მონაცემები გამოწვევის მასშტაბს ნათლად წარმოაჩენს. OECD-ის მონაცემებით, 2024 წელს საქართველოში 1 მილიონ მოსახლეზე გამოქვეყნდა სულ 1.1 AI სამეცნიერო ნაშრომი — EU-27-ის საშუალო მაჩვენებელი კი 29.8-ია, ანუ დაახლოებით 27-ჯერ მეტი. სამეცნიერო კვლევებზე საერთო ხარჯი 2023 წელს მშპ-ის მხოლოდ 0.25%-ს შეადგენდა. 2024 წლის მდგომარეობით, AI-ს სარგებლობდა ქართული კომპანიების სულ 2.2%, ხოლო ქვეყანაში დაახლოებით 30 აქტიური AI სტარტაპია.
2026–2029 წლებზე განკუთვნილი 18.4 მილიონი დოლარი მოიცავს AI კვლევისა და კომპეტენციის ცენტრის, ახალი სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის და კადრების გამოყვანის პროგრამების დაფინანსებას.
ევროკავშირის კანდიდატი — სასწრაფო ამოცანა
ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსი ამ საკითხს განსაკუთრებულ სიმწვავეს სძენს. UNESCO-ს ანგარიში ურჩევს საქართველოს, ახალი ინსტიტუციური ჩარჩო EU AI Act-ის სტანდარტებს გაუთვალისწინოს — ცალკე სისტემის მშენებლობა, რომელიც მოგვიანებით გადაკეთებას მოითხოვს, არარაციონალური იქნებოდა.
ციფრული ინფრასტრუქტურა კარგ ბაზას ქმნის: 2024 წელს ინტერნეტი მოსახლეობის 83.8%-ს ჰქონდა, ხოლო მობილური ბროდბენდის სიჩქარით საქართველო 2025 წლის დეკემბრის მონაცემებით მსოფლიო სიაში მე-15 ადგილს იკავებს.