უკრაინა უპირატესობას მიანიჭებს ხელოვნური ინტელექტის იმ სისტემებს, რომელთა გაშვებაც შესაძლებელია ქვეყნის საკუთარ ინფრასტრუქტურაზე, და არა მოდელებს, რომლებიც მთლიანად უცხოური მომწოდებლის კონტროლის ქვეშ რჩება — ამის შესახებ უკრაინის მთავრობის მაღალჩინოსანმა Reuters-ს განუცხადა.
პოლიტიკა, რომელიც სუვერენიტეტის საკითხებზეა ორიენტირებული
რომან კისლის, უკრაინის ციფრული ტრანსფორმაციის სამინისტროს AI მთავარი ოფიცრის, თქმით, მიდგომა უპირატესობას ანიჭებს „ლოკალურ” (on-premise) გამოყენებას და ფაქტობრივად ამცირებს დამოკიდებულებას Anthropic-ისა და OpenAI-ის მთავარ, მხოლოდ დისტანციურად ხელმისაწვდომ მოდელებზე. ცვლილება მოჰყვა აშშ-ის მთავრობის ბოლოდროინდელ გადაწყვეტილებას, შეეზღუდა წვდომა Anthropic-ის ზოგიერთ ყველაზე მძლავრ მოდელზე — ეპიზოდი, რომელმაც, კისლის თქმით, „დაადასტურა, რომ AI სუვერენიტეტი მხოლოდ თავდაცვითი დებულება კი არ არის, არამედ აუცილებლობაა”.
„მოდელი, არსებითად, საქონელია” — დასძინა კისლიმ და განაცხადა, რომ კიევი ითანამშრომლებს ნებისმიერ მომწოდებელთან, რომელიც უკრაინას საშუალებას მისცემს, ტექნოლოგია საკუთარი პირობებით დანერგოს და აკონტროლოს, მიუხედავად იმისა, სად შეიქმნა ეს მოდელი.
Gemini-დან საკუთარ მოდელამდე
უკრაინის სამთავრობო სერვისების აპლიკაცია Diia ამჟამად თავის AI ასისტენტს Google-ის Gemini-ზე უშვებს, ევროკავშირში განთავსებული სერვერების მეშვეობით, უფასოდ. მოხელეები პერსონალურ მონაცემებს შეკითხვების გაგზავნამდე შლიან, რადგან „ამ მოდელებს არ აკონტროლებენ”, და Gemini-ს გამოყენებას დროებით გადაწყვეტილებად მიიჩნევენ.
მის ჩასანაცვლებლად უკრაინა, ტელეკომ-ოპერატორ Kyivstar-თან ერთად, საკუთარ დიდ ენობრივ მოდელს ავითარებს Google-ის ღია წონების Gemma ოჯახის საფუძველზე, ადაპტირებულს უკრაინული ენისა და საჯარო მმართველობისთვის. სამინისტროს განცხადებით, განხილული იყო სხვა ღია ალტერნატივებიც — მათ შორის Mistral-ის მოდელები და OpenAI-ის GPT-OSS — თუმცა არჩევანი Gemma-ზე შეაჩერეს მისი დახურულ, დისტანციურ სისტემებთან შედარებადი შესაძლებლობების გამო. საკუთარი მოდელის გამოშვება ამ შემოდგომისთვისაა დაგეგმილი — სამთავრობო სერვისებში, ბიზნესსა და სამხედრო სექტორში გამოსაყენებლად.
ფართო ტენდენციის ნაწილი
უკრაინის ეს ნაბიჯი ეხმიანება უფრო ფართო შეშფოთებას აშშ-ის ფარგლებს გარეთ მდებარე მთავრობებში — დამოკიდებულება AI ინფრასტრუქტურაზე, რომლის შეზღუდვაც უცხოურ მომწოდებელს ან მის მთავრობას მოკლევადიან შეტყობინებაზეც კი შეუძლია, სულ უფრო მეტ შეშფოთებას იწვევს მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონის საექსპორტო შეზღუდვებმა Anthropic-ის კლიენტები ამ წლის დასაწყისში შეაშფოთა.