საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ ყაველაშვილმა 6 ივლისს ჟენევაში, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის AI-მმართველობის პირველ გლობალურ დიალოგზე განაცხადა, რომ ხელოვნურ ინტელექტზე კონცენტრირებული კონტროლი „არ უნდა იქცეს ტოტალიტარული კონტროლის იარაღად და ახალ ციფრულ ტირანიად“ — ამის შესახებ Civil Georgia იუწყება პრეზიდენტის სიტყვაზე დაყრდნობით.

რა თქვა ყაველაშვილმა

გაეროს 193 წევრი ქვეყნის, ასევე კერძო სექტორისა და სამოქალაქო საზოგადოების წარმომადგენლების წინაშე გამოსვლისას ყაველაშვილმა აღნიშნა, რომ AI-ის სწრაფი განვითარება გაეროს სამივე ბურჯს — მშვიდობასა და უსაფრთხოებას, ადამიანის უფლებებსა და მდგრად განვითარებას — ეხება. მისი თქმით, AI „არ არის მხოლოდ ახალი ტექნოლოგიური ინსტრუმენტი, არამედ დამოუკიდებელი ძალა, რომელსაც შეუძლია გადაწყვეტილებების მიღება, ახალი იდეების გენერირება და გავლენიანი ნარატივების ფორმირება“.

საქართველოს პრეზიდენტმა გააფრთხილა, რომ AI-ის ბოროტად გამოყენებამ „შეიძლება რეალობის აღქმა იმდენად დაამახინჯოს, რომ გლობალურ არასტაბილურობას გამოიწვევს“, ხოლო ტექნოლოგია საფრთხეს უქმნის ენასა და კულტურას, რომელსაც მან „ჩვენი ცივილიზაციის საფუძვლად“ მოიხსენია. მისი თქმით, რადგან მოწინავე AI სისტემების შექმნასა და ფუნქციონირებას უზარმაზარი გამოთვლითი სიმძლავრე, კაპიტალი და მონაცემები სჭირდება, ეს რესურსების კონცენტრაცია განსაკუთრებულ რისკს ქმნის დომინანტი აქტორების მხრიდან ბოროტად გამოყენებისთვის, თუ საერთაშორისო წესები არ შეზღუდავს მას.

ყაველაშვილმა მოუწოდა შექმნან „ძლიერი საერთაშორისო სამართლებრივი არქიტექტურა“, რომელიც დააბალანსებს კონცენტრირებულ ძალაუფლებას, თავიდან აიცილებს გეოპოლიტიკურ არასტაბილურობას და უზრუნველყოფს, რომ AI-ის სარგებელი მეცნიერების, ჯანდაცვისა და განათლების სფეროებში „მთელი კაცობრიობის კეთილდღეობას, უსაფრთხოებასა და სტაბილურობას მოემსახუროს, და არა ცალკეული აქტორების დომინირებას“.

შეხვედრა გუტერეშთან

გამოსვლის შემდეგ ყაველაშვილი ცალკე შეხვდა გაეროს გენერალურ მდივანს ანტონიუ გუტერეშს. პრეზიდენტის საკუთარი განცხადებით, მან დაადასტურა საქართველოს ერთგულება გაეროსთან თანამშრომლობის მიმართ, დააყენა საკითხი საქართველოს სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მხარდაჭერის შესახებ საერთაშორისო დონეზე და კვლავ მიიწვია გუტერეში საქართველოში ოფიციალური ვიზიტისთვის.

ჟენევის დიალოგი, რომელიც 6-7 ივლისს გაიმართა, გაეროს პირველი სპეციალური ფორუმია AI-მმართველობის საერთო საერთაშორისო წესების შესამუშავებლად, მას შემდეგ, რაც წლების განმავლობაში ცალკეული ქვეყნები და რეგიონები ამ საკითხს დამოუკიდებლად უდგებოდნენ.

ასევე წაიკითხეთ