ევროკომისიამ 31 აგვისტოს OpenAI-ის ChatGPT ევროკავშირის ციფრული მომსახურების აქტის (Digital Services Act, DSA) ფარგლებში „უმსხვილეს ონლაინ საძიებო სისტემად“ (Very Large Online Search Engine, VLOSE) გამოაცხადა. ეს პირველი შემთხვევაა, როცა გენერაციული AI ჩატბოტი DSA-ის ყველაზე მკაცრ საზედამხედველო კატეგორიაში მოხვდა — იმავე დღეს Reddit და Roblox „უმსხვილეს ონლაინ პლატფორმებად“ დასახელდნენ.
რატომ ითვლება ჩატბოტი საძიებო სისტემად
ევროკომისიამ ChatGPT „ჰიბრიდულ სერვისად“ შეაფასა, რომელიც DSA-ის განმარტებით საძიებო სისტემას წარმოადგენს, რადგან მომხმარებლის მოთხოვნებზე პასუხობს „მათ შორის ინტერნეტში ძიების გზით“ და არა მხოლოდ საკუთარ წვრთნის მონაცემებზე დაყრდნობით. სტატუსი ავტომატურად ენიჭება სერვისს, რომლის საკუთარი ანგარიშგებით ევროკავშირში თვეში საშუალოდ 45 მილიონზე მეტი აქტიური მომხმარებელი ჰყავს. OpenAI-ის მონაცემებით, მარტამდე ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში ChatGPT-ის საძიებო ფუნქციას ევროკავშირში თვეში საშუალოდ დაახლოებით 159 მილიონი მომხმარებელი ჰყოლია — ეს ბევრად აღემატება დადგენილ ზღვარს.
ახალი ვალდებულებები — ოთხი თვის ვადით
DSA-ის ყველაზე მკაცრი კატეგორიის ფარგლებში OpenAI ვალდებულია ყოველწლიურად შეაფასოს ChatGPT-ის სისტემური რისკები — მათ შორის უკანონო კონტენტი, არასრულწლოვნებისთვის მიყენებული ზიანი, ფსიქიკურ და ფიზიკურ კეთილდღეობაზე გავლენა, ფუნდამენტურ უფლებებზე საფრთხე და არჩევნებისა და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების რისკები — ასევე გაიაროს დამოუკიდებელი გარე აუდიტი და მონაცემები გაუზიაროს მარეგულირებლებსა და გარე, აკრედიტებულ მკვლევრებს. ევროკომისიის ტექნოლოგიური სუვერენიტეტის მიმართულების აღმასრულებელმა ვიცე-პრეზიდენტმა ჰენა ვირკუნენმა განაცხადა, რომ ეს დანიშვნები ნიშნავს: „ChatGPT, Reddit და Roblox ევროკავშირში მაღალი დონის ზედამხედველობისა და ანგარიშვალდებულების ქვეშ აღმოჩნდებიან, ჩვენს მოქალაქეებსა და საზოგადოებაზე მათი დიდი გავლენის შესაბამისად“. კომპანიებს შეტყობინებიდან ოთხი თვე აქვთ შესაბამისობაში მოსასვლელად; წესების დარღვევა გლობალური წლიური ბრუნვის 6%-მდე ჯარიმას ითვალისწინებს.
ევროკომისია ხაზს უსვამს, რომ დანიშვნა თავისთავად კანონდარღვევის დადასტურება არ არის. თუმცა ის ხდება მხოლოდ რამდენიმე კვირის შემდეგ, რაც OpenAI-მ ChatGPT-ის რეკლამა ევროპის 31 ბაზარზე გაავრცელა — ეს კარგად აჩვენებს, რამდენად სწრაფად იზრდება ჩატბოტის გავლენა და მასთან ერთად მარეგულირებელი რისკებიც ევროკავშირის ყველაზე მკაცრი რეგულირების რეჟიმის ფარგლებში.