200-ზე მეტმა ეკონომისტმა და AI მკვლევარმა, მათ შორის ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემიის 16-მა ლაურეატმა, ხელი მოაწერეს 13 ივლისს გამოქვეყნებულ განცხადებას, რომელიც აფრთხილებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის ეკონომიკურმა გავლენამ შესაძლოა იმაზე სწრაფად იჩინოს თავი, ვიდრე მთავრობები და ბიზნესი მოასწრებენ მასთან შეგუებას.
განცხადება სახელწოდებით „ჩვენ ახლავე უნდა ვიმოქმედოთ: განცხადება AI-ის მიერ ეკონომიკის ტრანსფორმაციის შესახებ" სტენფორდის უნივერსიტეტის ციფრული ეკონომიკის ლაბორატორიამ მოაწყო — ორგანიზატორები არიან ეკონომისტები ერიკ ბრინიოლფსონი, აჯაი აგრავალი, ანტონ კორინეკი და ტომ კანინგემი. დოკუმენტის მიხედვით, AI-ს შეუძლია გამოიწვიოს ინდუსტრიულ რევოლუციაზე მასშტაბით უფრო დიდი ტრანსფორმაცია, თუმცა ათწლეულების ნაცვლად — მხოლოდ რამდენიმე წელიწადში, რაც წარსულის თანდათანობითი ადაპტაციისთვის საკმარის დროს არ ტოვებს.
წარსულზე სწრაფი ცვლილება
ორთქლის ძრავამ, ელექტროენერგიამ და კომპიუტერებმა ეკონომიკაში გავრცელებას ათწლეულები დასჭირდა, რამაც მუშახელს, კომპანიებსა და მარეგულირებლებს ადაპტაციისთვის დრო მისცა — აღნიშნავენ ხელმომწერები. მათი თქმით, AI-ის ამჟამინდელი ტემპი მსგავს გარანტიას არ იძლევა. დოკუმენტი ჩამოთვლის როგორც რისკებს — მათ შორის სამუშაო ადგილების მასობრივ დაკარგვას — ისე პოტენციურ სარგებელს, მაგალითად ცხოვრების დონის მნიშვნელოვან ზრდას, თუ ტექნოლოგიის დანერგვა სწორად წარიმართება.
„ჩვენ ვერ შევძლებთ სტრატეგიისა და ინსტიტუტების იმპროვიზაციას ტრანსფორმაციის შუაგულში, — განუცხადა ერთ-ერთმა ორგანიზატორმა, ანტონ კორინეკმა, რომელიც ამჟამად შვებულებაშია Anthropic-ში. — სიზუსტის მოლოდინში ყოფნა ნიშნავს, რომ დაგვიანებით მივალთ".
ვინ მოაწერა ხელი
ხელმომწერთა შორის არიან ნობელის პრემიის ლაურეატები ჯოზეფ სტიგლიცი, პოლ კრუგმანი, ბენ ბერნანკე, დარონ აჯემოღლუ და მაიკლ სპენსი, ასევე ეკონომისტები, კომპიუტერული მეცნიერები და Anthropic-ის, Google-ისა და OpenAI-ის ხელმძღვანელი პირები. განცხადება კონკრეტულ პოლიტიკურ ზომებს არ გვთავაზობს, თუმცა მოუწოდებს ეკონომისტებს, პოლიტიკოსებსა და ტექნოლოგიური კომპანიების ლიდერებს, გაღრმავონ AI-ის ეკონომიკური გავლენის კვლევა და დაიწყონ იმ ინსტიტუტების შექმნა, რომლებიც ამ გარდამავალი პერიოდის მართვას დაეხმარება.
წერილი მოჰყვა მსხვილ დამსაქმებლებთან AI-თან დაკავშირებულ სამუშაო ადგილების შემცირებას და გაეროს წარმომადგენლების გაფრთხილებებს, რომ AI-ის უკონტროლო დანერგვა შეძლებს გაღრმავოს უფსკრული მდიდარ და განვითარებად ეკონომიკებს შორის.